Ουσιαστική Τοπική Αυτοδιοίκηση ή ουραγός κεντρικών επιλογών;

Άρθρο επτά (7) αιρετών της τοπικής και περιφερειακής αυτοδιοίκησης για το νέο νομοσχέδιο που έχει ετοιμάσει η κυβέρνηση για το σύστημα εκλογών στην αυτοδιοίκηση. Ανάμεσά στους υπογράφοντες ο δημοτικός σύμβουλος Γιώργος Ανεμογιάννης:

Από τον  Αύγουστο του 2019 η νεοεκλεγείσα κυβέρνηση της ΝΔ αλλοίωσε ουσιαστικά τα εκλογικά αποτελέσματα των αυτοδιοικητικών εκλογών του Μαΐου στο όνομα της «κυβερνησιμότητας» με διάφορα και συνεχή νομοθετήματα. Με την ανάληψη των καθηκόντων της έθεσε σε άμεση εφαρμογή μια σειρά αλλαγών και μετατροπών επί του ν/σ «Κλεισθένης», έτσι ώστε τα δημοτικά και περιφερειακά συμβούλια να έχουν πλέον παραχωρήσει τις σημαντικότερες αρμοδιότητες στην οικονομική επιτροπή, αλλά και στις όποιες επιτροπές θα συγκροτηθούν στους Δήμους και στις Περιφέρειες. Συμπεραίνουμε εύκολα λοιπόν ότι ο «Κλεισθένης» δεν εφαρμόστηκε ποτέ, αφού όλες οι διοικούσες παρατάξεις έχουν την απόλυτη πλειοψηφία των 3/5 στις κατά τόπους διαμορφωμένες οικονομικές επιτροπές, όχι βέβαια ως απόρροια του εκλογικού αποτελέσματος όπως αυτό διαμορφώθηκε στη βάση ενός νόμου, αλλά με την βίαιη τροποποίηση και την απόλυτη μετάλλαξη του νόμου αυτού, εντελώς έξω και πέρα όμως από τη βασική του στόχευση, αυτή των ευρύτερων διαπαραταξιακών συνεργασιών και των προγραμματικών τους συγκλίσεων.

Σήμερα η κυβέρνηση της ΝΔ εγκλωβισμένη στις ιδεολογικές της εμμονές κατά της απλής αναλογικής φέρνει προς ψήφιση ένα νομοσχέδιο αλλαγής του εκλογικού συστήματος στην τοπική αυτοδιοίκηση. Σύμφωνα με τις διατάξεις του, ο Δήμαρχος και ο Περιφερειάρχης θα εκλέγονται με 43% και η παράταξή τους θα παίρνει με συμπληρωματικό «μπόνους» το 60% των εδρών, την ίδια στιγμή που μειώνει τις έδρες των δημοτικών και περιφερειακών συμβουλίων και καταργεί τα κοινοτικά συμβούλια.

Το νέο νομοσχέδιο δεν επιδιώκει να λύσει κανένα από τα πραγματικά προβλήματα της διοίκησης και κατά συνέπεια της τοπικής αυτοδιοίκησης, όπως αυτά είναι η απουσία της κοινωνικής συμμετοχής, το μονοπρόσωπο δημαρχοκεντρικό ή γύρω από τον περιφερειάρχη σύστημα, η επικάλυψη των αρμοδιοτήτων, η υποχρηματοδότηση και η υποστελέχωση. Δυστυχώς, η ΝΔ πάντοτε κρατούσε αποστάσεις από την πραγματική έννοια των μεταρρυθμίσεων και της προοδευτικής εξέλιξης.

Η Αριστερά είχε και έχει ουσιαστικό όραμα για τους Δήμους, για τις Περιφέρειες, για τη Δημόσια Διοίκηση. Μία κυβέρνηση της Αριστεράς  είναι αναγκαίο να προτείνει και να εφαρμόσει μια ουσιαστική μεταρρύθμιση  του διοικητικού συστήματος και γενικά της Δημόσιας Διοίκησης σύμφωνα με τις σύγχρονες ανάγκες και απαιτήσεις.

Για να μπορέσει να υποστηριχθεί αυτή η μεταρρυθμιστική προσπάθεια σε κοινωνικό, οικονομικό και πολιτικό επίπεδο είναι αναγκαία μια τολμηρή αναδιάρθρωση της ίδιας της Δημόσιας Διοίκησης. Η μεταρρύθμιση θα πρέπει να έχει ως στόχο την αποτελεσματικότητα του κρατικού μηχανισμού, την εξοικονόμηση πόρων, με την παράλληλη στήριξη για την ενίσχυση της απασχόλησης και της ανάπτυξης, την εδραίωση της διαφάνειας, τη λογοδοσία και την ενίσχυση των δημοκρατικών θεσμών. Ο στρατηγικός στόχος μιας τέτοιας μεταρρύθμισης θα είναι η δημιουργία ενός δημοκρατικά διαρθρωμένου πολιτικού-διοικητικού συστήματος σε τρία διακριτά επίπεδα: το Κεντρικό Κράτος, τις Περιφέρειες και τους Δήμους, κρίνοντας ως απαραίτητο ένα σταδιακό ξεκαθάρισμα των αρμοδιοτήτων με διάθεση ενίσχυσης για την αποκέντρωσή τους προς το κατώτατο επίπεδο, αυτό του πολίτη.

Η τοπική αυτοδιοίκηση είναι ο πυλώνας διοίκησης που βρίσκεται εγγύτερα στον πολίτη, πρέπει επιτέλους να αποκτήσει τις αρμοδιότητες αλλά και τους αναγκαίους, επαρκείς και απαραίτητους πόρους ώστε να μπορέσει να επιτελέσει αποτελεσματικά τον ρόλο της.

Για να μπορέσει η τοπική αυτοδιοίκηση να αναλάβει τον ρόλο της είναι κρίσιμο να εκπονηθεί ένα συνολικότερο στρατηγικό πλαίσιο για τη δημοκρατική μεταρρύθμιση που δεν θα εστιάζει μόνο στο εκλογικό σύστημα αλλά θα επιδιώκει μια πραγματική διοικητική αναδιάρθρωση, η οποία θα ενισχύσει τους ρόλους και θα αποσαφηνίσει τις σχέσεις μεταξύ κεντρικού κράτους, τοπικών δημόσιων θεσμών και τοπικής αυτοδιοίκησης, και θα οδηγήσει σε μια ουσιαστική αποκέντρωση αρμοδιοτήτων, πόρων και εξουσιών, άρα συνεπώς σε μια ισχυρή τοπική αυτοδιοίκηση.

Για να μπορέσουμε να προχωρήσουμε στον βασικό στόχο που θα είναι ένα πραγματικά επιτελικό κράτος, μια πολύ-επίπεδη διακυβέρνηση και μια διαβαθμιδική συνεργασία είναι κρίσιμο να μιλήσουμε για ισχυρή τοπική αυτοδιοίκηση, όπου το μεγαλύτερο ποσοστό των πολιτών θα συμμετέχει αλλά και θα παίρνει μέρος στον έλεγχο, θα έχει τελικά ρόλο στην ανάπτυξη της χώρας. Για μια τοπική αυτοδιοίκηση η οποία θα έχει όχι μόνο οικονομική

επάρκεια και αυτοτέλεια αλλά και ενισχυμένο ρόλο στην κοινωνική πολιτική, στην κοινωνική οικονομία αλλά και στην επιχειρηματικότητα.

Με αιρετούς οι οποίοι θα έχουν αναβαθμισμένο ρόλο και την καταστατική θέση που πρέπει. Είναι αναγκαίο να γίνει σαφής η ανάθεση των αρμοδιοτήτων, όπως και διάκριση των τριών επιπέδων διοίκησης. Δεν μπορούμε να μιλάμε για πραγματική αυτοδιοίκηση χωρίς τη σταδιακή αποδυνάμωση των υπηρεσιών του Κεντρικού Κράτους και την ενίσχυση της αυτοτέλειας των Δήμων και των Περιφερειών.

Οι Δήμοι και οι Περιφέρειες να έχουν τους πόρους και τις δυνατότητες, λαμβάνοντας υπόψη τα ειδικά χαρακτηριστικά κάθε περιοχής, ώστε να δημιουργούν μαζί με την τοπική κοινωνία μια αναπτυξιακή προοπτική. Η μεταρρύθμιση αυτή οφείλει να εκκινήσει από την κεντρική διοίκηση και να συμπεριλάβει την αυτοδιοίκηση Α’ και Β΄ βαθμού, με στόχο την τελική διαμόρφωση ενός νέου μοντέλου διοίκησης και αυτοδιοίκησης, με την αποκέντρωση του κράτους και την ισχυροποίηση της αυτοδιοίκησης. Αν δεν επαναπροσδιορίσουμε θεσμικά τις αρμοδιότητες και τις ευθύνες της Κεντρικής Κυβέρνησης δεν θα μπορέσουμε να πραγματοποιήσουμε μια πραγματική αποκέντρωση.

Η Κεντρική Κυβέρνηση οφείλει να επικεντρωθεί στον καθορισμό των βασικών αναπτυξιακών στόχων, στην κατάρτιση και στο συντονισμό του γενικού οικονομικού προγραμματισμού, στον εθνικό χωροταξικό σχεδιασμό, στον σχεδιασμό κατανομής επενδύσεων, στη χάραξη κατευθυντηρίων γραμμών για τα θέματα οικονομικής, περιβαλλοντικής, κοινωνικής πολιτικής, κ.λπ.

Η Αυτοδιοίκηση είναι αναγκαίο να αναδιοργανωθεί ριζικά ώστε:

· Οι Περιφέρειες να εξελιχθούν σε βασικούς θεσμούς ανάπτυξης με το σύνολο των Δημοσίων Επενδύσεων να υλοποιείται από αυτές.

· Στην αρμοδιότητα των Δήμων να περάσουν όλες οι δράσεις που αφορούν κοινωνική συνοχή, χωροταξία, περιβάλλον, χρήσεις γης, τοπική ανάπτυξη, σχέσεις διοικητικής μορφής δημοσίου.

Για να υλοποιηθεί ο σχεδιασμός αυτός είναι αναγκαίο να πραγματοποιηθεί μια ριζική αναδιάρθρωση του δημόσιου διοικητικού συστήματος της χώρας. Να υπάρξουν νομοθετικές ρυθμίσεις αλλά και συνταγματικές αλλαγές. Να εκπονηθεί ένα πρόγραμμα σε βάθος χρόνου σε συνεργασία της Κεντρικής Κυβέρνησης με την Αυτοδιοίκηση. Για τις αρμοδιότητες που έχουν σήμερα φορείς της Κεντρικής Κυβέρνησης, όπως είναι τα Υπουργεία και θα μεταφερθούν στην Αυτοδιοίκηση πρέπει να υπάρξει ένα κοστολογημένο πρόγραμμα αλλά και σαφές χρονοδιάγραμμα εφαρμογής.

Δεν μπορούμε να έχουμε ισχυρή Αυτοδιοίκηση χωρίς αρχικά την αποκατάσταση της χρηματοδότησης της και στη συνέχεια διασφάλιση της σταθερότητας των εσόδων της. Δεν πρέπει να μεταφέρονται αρμοδιότητες στην Αυτοδιοίκηση χωρίς να δίνονται και οι αντίστοιχοι πόροι, τόσο οικονομικοί όσο και ανθρώπινοι. Άρα, η μεταρρύθμιση αυτή οφείλει να συνοδεύεται από ένα πρόγραμμα υποστήριξης που θα περιλαμβάνει τεχνική βοήθεια, οικονομική και ανθρώπινους πόρους.

Οι μεταρρυθμιστικές προσπάθειες για τη λειτουργία της δημόσιας διοίκησης ιδιαίτερα μετά τη μεταπολίτευση είχαν θετικά και αρνητικά στοιχεία. Χρειάζεται να αξιολογήσουμε την εμπειρία ώστε να προχωρήσουμε στο επόμενο βήμα.

Να αφήσουμε πίσω μας νομοθετήματα (εδώ πρέπει να κάνουμε και την αυτοκριτική μας) που ως μόνο στόχο είχαν ή έχουν τον εκλογικό νόμο και έφεραν δυσλειτουργίες και επικαλύψεις αρμοδιοτήτων. Είναι αναγκαίο να υπάρχει θεσμικά κατοχυρωμένος έλεγχος που με σύντομες και αποτελεσματικές διαδικασίες θα εξετάζει ως προς τη νομιμότητα τις αποφάσεις και τις ενέργειες που προέρχονται από τα όργανα της αυτοδιοίκησης (Δήμαρχος, Περιφερειάρχης, επιτροπές και συμβούλια) με στόχο την προάσπιση του δημόσιου συμφέροντος, του περιβάλλοντος και της κοινωνικής συνοχής.

Να σταματήσουμε την πολυνομία, τη γραφειοκρατία και κυρίως να κάνουμε συμμέτοχους τους πολίτες τόσο στην λήψη των αποφάσεων όσο και στην υλοποίησή τους. Να δημιουργήσουμε μια σύγχρονη, ψηφιακή διοίκηση στη χώρα με τρία διακριτά επίπεδα που κοινό στόχο θα έχουν την εξυπηρέτηση του πολίτη, την οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη, στη βάση των αρχών της ισονομίας και του σεβασμού του περιβάλλοντος.

Αθανασίου Μάριος Περιφερειακός Σύμβουλος Βόρειου Τομέα Αθηνών

Ανεμογιάννης Γιώργος Δημοτικός Σύμβουλος Ν.Φιλαδέλφειας – Ν.Χαλκηδόνας

Γκόνης Πάνος Δημοτικός Σύμβουλος Αγίας Παρασκευής

Κούκουζας Πέτρος Δημοτικός Σύμβουλος Αμαρουσίου

Μπαλάφας Γιώργος Περιφερειακός Σύμβουλος Βόρειου Τομέα Αθηνών

Φειδοπιάστης Αντώνης Δημοτικός Σύμβουλος Πεντέλης

Χωριανόπουλος Νίκος Δημοτικός Σύμβουλος Γαλατσίου

Μοιραστείτε το: Share on Facebook
Facebook
Tweet about this on Twitter
Twitter
Email this to someone
email
Print this page
Print

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *