Πατρίς – θρησκεία… οπαδισμός, ή μια συζήτηση περί λογοτύπων και όχι μόνο

Τα σύμβολα πάντα έχουν τη σημασία τους. Δεν είναι, λοιπόν, καθόλου περίεργο που η κατάθεση από τη δημοτική αρχή προς έγκριση στο επόμενο δημοτικό συμβούλιο του «νέου» λογοτύπου πυροδότησε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έναν πλούσιο διάλογο. Όσο κι αν τα προηγούμενα χρόνια έγιναν σοβαρές προσπάθειες να κατασταλεί κάθε διάλογος και να επιβληθούν καινοφανείς αντιλήψεις για την πόλη και τα… τοπόσημά της, υπάρχουν ζωντανές και υγιείς δυνάμεις που συζητούν για την πόλη χωρίς παρωπίδες.

Ήδη έχουν γραφτεί εξαιρετικά κείμενα από συμπολίτες μας, τα οποία κρίνουν την εν λόγω κίνηση, τόσο από πλευράς τακτικής και μεθόδευσης (να φέρει ξαφνικά, χωρίς διαβούλευση ένα σήμα που προϋπήρχε στον Δήμο Νέας Χαλκηδόνας και να το παρουσιάσει ως νέο), όσο και επί της ουσίας, για την αισθητική και τον συμβολισμό του.

Αλλά ας δούμε πώς οι ίδιοι οι προτείνοντες δημοτικοί μας «άρχοντες» τοποθετούνται στις εισηγήσεις τους, σε μια προσπάθεια νοηματοδότησης του «νέου» λογοτύπου.

Η θρησκευτική διάσταση των 7 αστεριών

Γράφει στην εισήγησή του ο πρόεδρος του τοπικού συμβουλίου της Κοινότητας Νέας Χαλκηδόνας: «Τα 7 αστέρια είναι ένας συμβολισμός που απαντάται στη χριστιανική παράδοση ως σύμβολο προστασίας». Μα σοβαρά τώρα; Δεν πρόκειται για το σύμβολο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά για κάποιο «θρησκευτικό σύμβολο»;

Ας είμαστε ειλικρινείς! Τα εμφανή 7 αστέρια είναι τμήμα του σήματος της Ε.Ε. (τα υπόλοιπα αστέρια νοητά κρύβονται από τον μισό δικέφαλο αετό και το ιωνικό κιονόκρανο). Είναι γνωστό άλλωστε ότι ο τότε δήμαρχος Νίκος Παπαμικρούλης είχε έντονη διεθνή δραστηριότητα, είχε πρωτοστατήσει στην ίδρυση διαφόρων φόρουμ ευρωπαϊκών δήμων, όπως η «Αμφικτυονία» και είναι λογικό να επιλέξει να αποτυπωθεί η ευρωπαϊκή διάσταση στο λογότυπο που υιοθέτησε.

Η προσπάθεια λοιπόν να προσδώσει κάποιος θρησκευτικό συμβολισμό στο λογότυπο, νομίζουμε ότι αδικεί ακόμη και την τότε δημοτική αρχή που το είχε επιλέξει.

Ποιος δικέφαλος αετός απεικονίζεται;

Ας έρθουμε στο δεύτερο οπτικό στοιχείο του λογοτύπου. Πρόκειται, όπως λέει η δημοτική αρχή, για τον βυζαντινό δικέφαλο αετό τον οποίο έχει υιοθετήσει η Εκκλησία της Ελλάδος. Είναι έτσι;

Αν παρακολουθήσουμε έναν διάλογο που αναπτύσσεται κυρίως από οπαδούς της σημερινής δημοτικής αρχής, υπάρχει διχογνωμία: είναι ο βυζαντινός – εκκλησιαστικός δικέφαλος, ή ο δικέφαλος της ΑΕΚ; Η διαφωνία έγκειται στη λεπτομέρεια της… κορώνας: στον δικέφαλο της Εκκλησίας η κορώνα βρίσκεται στο κέντρο μεταξύ των δυο κεφαλών, στον βυζαντινό δικέφαλο υπάρχει μια μεγάλη κορώνα μεταξύ των δύο κεφαλών και από μια σε κάθε κεφάλι, στο σύμβολο της ΑΕΚ η κορώνα είναι σε κάθε κεφάλι κι επιπλέον στη μέση υπάρχουν δυο αιχμές δοράτων. Σε αυτόν τον τελευταίο (κατά το ήμισυ) ομοιάζει προφανώς ο αετός του λογοτύπου.

Σε ποιον δικέφαλο μοιάζει το λογότυπο που φέρνει προς συζήτηση η δημοτική αρχή; Διαλέγετε και παίρνετε, αναλόγως οπαδικής ή θρησκευτικής προτίμησης…

Και μόνο που το λογότυπο πριν καλά-καλά συζητηθεί στο Δημοτικό Συμβούλιο, προσλαμβάνει και οπαδική διάσταση, δείχνει την εκ του… πονηρού πρόθεση της δημοτικής αρχής. Υιοθετώντας ένα προϋπάρχον λογότυπο, το οποίο εμπεριέχει και ένα σύμβολο (έστω μισό) που χρησιμοποιεί η ΑΕΚ, κλείνει το μάτι στους οπαδούς και επιχειρεί να κερδίσει την αποδοχή τους. Άλλωστε από την προεκλογική ακόμα περίοδο, αλλά και καθόλη την διάρκεια της θητείας της, η δημοτική αρχή απευθύνεται μονόπλευρα σε ένα οπαδικό κοινό που δεν κατοικεί στην πόλη και το οποίο ενδιαφέρεται για ότι έχει να κάνει με το γήπεδο και την εξυπηρέτηση της ομάδας τους.

Μια ματιά στα σχόλια που έχουν γραφτεί στην επίσημη σελίδα της παράταξης Βούρου στο facebook αρκεί για να αντιληφθεί και ο πιο καλοπροαίρετος ότι ήδη η συζήτηση γύρω από το λογότυπο έχει προσλάβει οπαδική διάσταση και μάλιστα χωρίς την παραμικρή ανάμιξη των αντιπάλων της δημοτικής αρχής. Η διοίκηση Βούρου και όσοι την στήριξαν με βασικό μότο το «όχι στο διχασμό», πυροδοτούν εσκεμμένα μια διχαστική συζήτηση, που μόνο κακό κάνει στην πόλη μας.

Ιστορία, πολιτισμός και τέχνη

Η παράθεση των τριών στοιχείων που συνθέτουν το λογότυπο (βυζαντινός αετός, ιωνικός κύωνας, σημαία της Ε.Ε.) σύμφωνα με την εισήγηση του Γιάννη Βούρου είναι ένας «ευδιάκριτος συμβολισμός», ο οποίος «ταυτίζεται με την πολιτιστική ταυτότητα αλλά και την ιστορία της πόλης μας». Ενδιαφέρουσα η τοποθέτηση. Φαντάζομαι ότι αυτή ήταν και η βασική οπτική όποιου το φιλοτέχνησε (αλήθεια, αφού στην δεξιά άκρη του κιονόκρανου υπάρχει μια δυσδιάκριτη υπογραφή, γιατί δεν αναφέρεται κάπου ο καλλιτέχνης;).

Είναι όμως έτσι; Έχουν η Νέα Φιλαδέλφεια και η Νέα Χαλκηδόνα βυζαντινές ή ιωνικές ρίζες; Είναι τόσο έντονος ο ευρωπαϊκός τους χαρακτήρας; Αλλά ακόμη κι έτσι να είναι, μπορεί αυτό το τσουβάλιασμα συμβόλων να παράξει λογότυπο;

Το λογότυπο οφείλει να συνθέτει και παράλληλα να είναι αφαιρετικό. Οφείλει να είναι ευπροσάρμοστο σε διάφορες διαστάσεις (από μια κάρτα, ένα ασπρόμαυρο έγγραφο, μέχρι ένα έγχρωμο έντυπο, μια αφίσα ή ένα πανό) και σε κάθε χρήση να είναι ευδιάκριτες οι λεπτομέρειές του. Ένα λογότυπο πρέπει όχι μόνο να πληρεί συγκεκριμένες προϋποθέσεις νοηματοδότησης, αλλά να ανταποκρίνεται και σε εικαστικά κριτήρια. Ένα λογότυπο είναι ένα αυτοτελές (γιατί όχι) έργο τέχνης και πρέπει να κρίνεται για τα στοιχεία τεχνικής που περικλείει.

Πιστεύει κάποιος ότι το προτεινόμενο λογότυπο πληρεί αυτές τις προϋποθέσεις; Εγώ προσωπικά δεν το πιστεύω. Αντίθετα θεωρώ ότι αδικεί την πόλη μας.

Τα τοπόσημα της πόλης

Εμείς δεν διαθέτουμε ούτε τις γνώσεις, ούτε τις δεξιότητες για να προτείνουμε ένα λοτότυπο. Μπορούμε όμως να απαριθμήσουμε ιστορικά και πολιτιστικά στοιχεία που χαρακτηρίζουν την πόλη μας. Είναι ο παραδοσιακός προσφυγικός οικισμός, ένας από τους ελάχιστους διατηρητέους οικισμούς της χώρας. Είναι το πασίγνωστο άλσος, το μεγαλύτερο αστικό δάσος της Αττικής. Είναι τα συγκροτήματα των εργατικών κατοικιών. Είναι ακόμη και το (παρηκμασμένο) πανηγύρι της Πρωτομαγιάς. Είναι τα ελάχιστα εναπομείναντα δείγματα της βιομηχανικής μας ιστορίας.

Ήδη στο διάλογο που διεξάγεται στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έχουν καταγραφεί αρκετές ενδιαφέρουσες απόψεις, οι οποίες δυστυχώς δεν φαίνεται να ενδιαφέρουν τη διοίκηση του Δήμου. Η ίδια επέλεξε να φέρει εν μέσω κοινωνικής αποστασιοποίησης και διαδικασιών κεκλεισμένων των θυρών τη συζήτηση για το λογότυπο, χωρίς καμιά διαβούλευση. Δείχνοντας έτσι την απέχθειά της στο διάλογο (ακόμα και τον καλλιτεχνικό).

Έχει το χρόνο να δώσει τη δυνατότητα τόσο στην καλλιτεχνική κοινότητα, όσο και στην κοινωνία των πολιτών να τοποθετηθούν. Μακριά από παρα-δημοτικά… λόμπι και μικροπολιτικές επιδιώξεις. Θα το τολμήσει;

Γιώργος Κατερίνης

Υ.Γ. Για να απαντήσουμε και σε όσους θεωρούν όλη αυτή τη συζήτηση ως… στείρα αντιπολίτευση, τους παραθέτουμε μερικά λογότυπα δήμων της Αττικής και τους καλούμε να τα συγκρίνουν με το προτεινόμενο από την δημοτική αρχή του Γ. Βούρου. Έτσι για να έχουμε ένα μέτρο σύγκρισης…

Μοιραστείτε το: Share on Facebook
Facebook
Tweet about this on Twitter
Twitter
Email this to someone
email
Print this page
Print

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *