Στιγμές από το Παρελθόν: 3 Δεκεμβρίου

Το Γεγονός (Έναρξη των «Δεκεμβριανών»-1944), Η Γέννηση (Ζαν Λυκ Γκοντάρ-1930), ο Θάνατος (Όσβαλντ Μόσλι-1980).

ΤΟ ΓΕΓΟΝΟΣ: Έναρξη των «Δεκεμβριανών»

Ο όρος Δεκεμβριανά αναφέρεται σε μία σειρά ένοπλων συγκρούσεων που έλαβαν χώρα στην Αθήνα το Δεκέμβριο 1944 – Ιανουάριο 1945, ανάμεσα στις δυνάμεις του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ και τις Βρετανικές και Κυβερνητικές δυνάμεις που ανήκαν σε ένα ευρύ πολιτικό φάσμα, από την σοσιαλδημοκρατία έως την φιλομοναρχική δεξιά και τους πρώην συνεργάτες των κατακτητών.

Η έναρξή τους, στις 3 Δεκεμβρίου του 1944, σηματοδοτείται από τους πυροβολισμούς των Αστυνομικών δυνάμεων μπροστά στο μνημείο του άγνωστου στρατιώτη ενάντια στη διαδήλωση του ΕΑΜ, που είχε οργανωθεί ως απάντηση στο τελεσίγραφο της κυβέρνησης εθνικής ενότητας (1-12-1944) για τον αφοπλισμό όλων των αντάρτικων ομάδων, με αποτέλεσμα το θάνατο 33 διαδηλωτών και τον τραυματισμό άλλων 148. Παράλληλα ο στρατηγός Βρεττανός στρατηγός Σκόμπυ προέβη σε διάγγελμα, ενώ άμεσες προσπάθειες για πολιτική λύση απαγορεύτηκαν από τον Τσώρτσιλ.

Οι μάχες κράτησαν 33 μέρες και τερματίστηκαν στις 5-6 Ιανουαρίου 1945. Tα «Δεκεμβριανά», όπως καταγράφηκαν στη συλλογική μνήμη οι μάχες του Δεκεμβρίου 1944, ήταν η μοναδική περίπτωση κατά την οποία σημειώθηκαν πολεμικές συγκρούσεις τέτοιας έκτασης στην ελληνική πρωτεύουσα από δημιουργίας του ανεξάρτητου ελληνικού κράτους (1830). Ήταν επίσης, η μόνη περίπτωση στο Β΄Π.Π. κατά την οποία συγκρούσθηκαν μεταξύ τους συμμαχικές δυνάμεις (ΕΑΜ/ΕΛΑΣ και Βρετανοί).

Πηγή: el.wikipedia.org

Η ΓΕΝΝΗΣΗ: Ζαν Λυκ Γκοντάρ

Ο Ζαν-Λυκ Γκοντάρ (Jean-Luc Godard, 3 Δεκεμβρίου 1930) είναι σημαντικότατος Γάλλος σκηνοθέτης, σεναριογράφος, ηθοποιός και κριτικός κινηματογράφου με τεράστια επιρροή στην πορεία του παγκόσμιου σινεμά. Το όνομά του ταυτίζεται με τη νουβέλ βαγκ, καθώς υπήρξε ένας από τους πρωτοπόρους της.

Όπως και οι σύγχρονοί του σκηνοθέτες της νουβέλ βαγκ, ο Γκοντάρ επέκρινε το κυρίαρχο ρεύμα του γαλλικού κινηματογράφου για «Παράδοση στην Ποιότητα, το οποίο «έδινε περισσότερο βάση στη τέχνη παρά στη καινοτομία, έδινε προνόμια σε καταξιωμένους σκηνοθέτες παρά στους νέους, και προτιμούσε τα σπουδαία έργα του παρελθόντος παρά τον πειραματισμό». Για να αμφισβητήσει αυτή την παράδοση, άρχισε μαζί με ομοϊδεάτες του κριτικούς, να σκηνοθετούν τις δικές τους ταινίες. Πολλές ταινίες του Γκοντάρ αμφισβητούν και τους κώδικες του παραδοσιακού Χόλυγουντ μαζί με αυτές του Γαλλικού κινηματογράφου.

Αρκετές του ταινίες εκφράζουν τις ριζοσπαστικές αριστερές πολιτικές του απόψεις. Οι ταινίες του επίσης καταδεικνύουν τη γνώση του για την ιστορία του κινηματογράφου μέσω των αναφορών του σε παλαιότερες ταινίες. Επιπλέον οι ταινίες του Γκοντάρ συχνά αναφέρονται στον υπαρξισμό, μιας και ήταν μανιώδης αναγνώστης του υπαρξισμού και της Μαρξιστικής φιλοσοφίας. Η ριζοσπαστική του προσέγγιση στους κινηματογραφικούς κώδικες, στην πολιτική και τη φιλοσοφία, τον κατατάσσουν ως σκηνοθέτη με τη μεγαλύτερη επιρροή στο γαλλικό νουβέλ βαγκ.

Το 2002 σε ψηφοφορία κριτικών του κινηματογραφικού περιοδικού Sight & Sound, του βρετανικού ινστιτούτου κινηματογράφου (BFI), κατετάγη τρίτος ανάμεσα στους δέκα καλύτερους σκηνοθέτες όλων των εποχών. Λέγεται ότι έχει «δημιουργήσει ένα από τα μεγαλύτερα σώματα κριτικής ανάλυσης από οποιονδήποτε άλλο σκηνοθέτη μέχρι τα μέσα του εικοστού αιώνα.» Το 2010 βραβεύτηκε με το Τιμητικό Όσκαρ, αλλά δεν παρέστη στην τελετή απονομής των βραβείων. Οι ταινίες του Γκοντάρ ενέπνευσαν πολλούς σκηνοθέτες, συμπεριλαμβανομένων των Μάρτιν Σκορσέζε, Κουέντιν Ταραντίνο, Στίβεν Σόντερμπεργκ και Πιερ Πάολο Παζολίνι. Το 2015 κέρδισε για πρώτη φορά στην καριέρα του βραβείο στο Διεθνές Φεστιβάλ των Καννών.

Διαβάστε ένα ταξίδι στις ταινίες του Ζ.Λ. Γκοντάρ.

Και μία επιλεγμένη φιλμογραφία από το πολύ πλούσιο έργο του:

1960[31] Με κομμένη την ανάσα À bout de souffle
1962[32] Ζούσε τη ζωή της Vivre sa vie
1963[33] Οι καραμπινιέροι Les Carabiniers
1963[34] Ο μικρός στρατιώτης Le petit soldat
1963[35] Η περιφρόνηση Le Mépris
1965[36] Ο δαίμων της ενδέκατης ώραςγνωστό και ως »Ο τρελός Πιερό« Pierrot le Fou
1965[37] Αλφαβίλ Alphaville
1966[38] Συνέβη στην Αμερική Made in U.S.A.
1967[39] Η κινέζα La Chinoise
1967[40] Ένα Σαββατοκύριακο Week-end(Weekend)
1972[41] Όλα πάνε καλά Tout va bien
1980[42] Ο σώζων εαυτόν σωθήτω Sauve qui peut (la vie)
1983[43] Όνομα: Κάρμεν First name : Carmen
1985[44] Ντετέκτιβ Détective
2001[45] Η ελεγεία ενός έρωτα Éloge de l’amour
2004[46] Η δική μας μουσική Notre musique
2010[47] Socialisme Film socialisme
2014[48] Αποχαιρετισμός στη γλώσσα Adieu au langage

Πηγές: el.wikipedia.org, tvxs.gr

Ο ΘΑΝΑΤΟΣ: Όσβαλντ Μόσλι

Ο Όσβαλντ Έρναλντ Μόσλ(ε)ϊ (Oswald Ernald Mosley, 16 Νοεμβρίου 1896 – 3 Δεκεμβρίου 1980) ήταν Άγγλος φασίστας πολιτικός. Ο Όσβαλντ Μόσλεϊ ήταν ο ισχυρός ηγέτης των φασιστών στην Μ. Βρεττανία προπολεμικά, αφού κατάφερε και ενοποίησε τα φασιστικά κινήματα της χώρας σε ένα νόμιμο κόμμα τη Βρετανική Ένωση Φασιστών (The British Union of Fascists) το 1932. Παντρεύτηκε τον Οκτώβριο του 1936 στο Βερολίνο τη σύζυγό του Νταϊάνα Μίτφορντ, με κουμπάρο τον Γκαίμπελς και παρόντα τον Χίτλερ.

Το 1931 αποχώρησε από την κυβέρνηση των εργατικών όταν αυτή απέρριψε τα σχέδια του για την καταπολέμηση της ανεργίας. Ίδρυσε Νέο Κόμμα αλλά στις επόμενες εκλογές έχασε τη βουλευτική θέση. Μετά από συνάντηση του με τον Μουσολίνι δέχτηκε να χρηματοδοτηθεί κρυφά, μετονομάζοντας το κόμμα του σε Βρετανική Ένωση Φασιστών με σύνθημα Μία Βρετανία για τους Βρετανούς.

Η B.U.F είχε στρατιωτικού τύπου συγκρότηση και απέκτησε μεγάλη επιρροή σε λαϊκά στρώματα της χώρας της που παρασύρθηκαν από τον αντισημιτικό/εθνικιστικό της λόγο. Ταυτόχρονα (έχοντας και την στήριξη της Daily Mail) κατάφερε να κεφαλαιοποιήσει τις αντιδράσεις και το θυμό του κόσμου από την ύφεση, προτείνοντας ένα μονοκομματικό αυταρχικό καθεστώς, που θα καταργούσε τις ταξικές διαφορές και θα οδηγούσε στο θρίαμβο τον «νέο φασίστα άνθρωπο». Το κόμμα εξέδιδε την εφημερίδα Blackshirt ενώ το 1934 στο Βρετανικό φασιστικό κόμμα είχαν εγγραφεί περίπου 50.000 μέλη.

Η Μάχη της Cable Street

Όσο αναπτυσσόταν το φασιστικό κίνημα όμως, αναπτυσσόταν και το αντιφασιστικό μέτωπο, με αντιφασίστες εργατικούς, κομμουνιστές, σοσιαλιστές, συνδικαλιστικές ενώσεις, ελευθεριακούς, αναρχικούς. Το 1936 η BUF κάνει εκτεταμένη αντισημιτική εκστρατεία και επιχειρήσεις βίας στους δρόμους πλέον του Ανατολικού Λονδίνου, μια κατάσταση που βρίσκει ανοχή στις γειτονικές περιοχές π.χ. των Ιρλανδών, οπότε ο Mosley ξεθαρρεύει και ανακοινώνει πως θα γιορτάσει τα τέταρτα γενέθλια της BUF στο Stepney, την καρδιά του πολυπολιτισμικού και -κυρίως- εβραϊκού Ανατολικού Λονδίνου, στις 4 Οκτωβρίου του 1936.

Η ανακοίνωση αυτή του Mosley σοκάρει την φτωχή εβραϊκή κοινότητα και τους άλλους πολίτες της συνοικίας. Αφού βλέπουν ότι οι εβραϊκές αρχές δεν αντιδρούν, οι κάτοικοι (εβραίοι-ιρλανδοί κ.ά) του Stepney αποφασίζουν να αυτό-οργανωθούν κατά της BUF. Τον Ιούλιο του 36, 86 οργανώσεις συναντιούνται για να καταστρώσουν το σχέδιο αναχαίτισης του Mosley. Σε αυτή τη συνάντηση γεννήθηκε και το Εβραϊκό Συμβούλιο κατά του Φασισμού και του Αντισημιτισμού. Προκειμένου να μη γίνει η πορεία των φασιστών, αρχικά μαζεύτηκαν 100.000 υπογραφές, όμως η κυβέρνηση αρνήθηκε να την απαγορεύσει. Το μόνο που έμενε, ήταν οι κάτοικοι να προστατέψουν την κοινότητα τους από τους φασίστες. Ενώ το εβραϊκό και μη εβραϊκό κατεστημένο καλούσε τον κόσμο να μείνει μακριά από τους δρόμους, οι απλοί άνθρωποι άρχισαν να κινητοποιούνται. Το Κομουνιστικό Κόμμα αρχικά ανακοίνωσε πως την ίδια μέρα έχει μια αντιφασιστική συγκέντρωση για την Ισπανία σε άλλο σημείο, αλλά υπό την πίεση του αντιφασιστικού κινήματος, η τοπική οργάνωση κάλεσε στην κινητοποίηση του Ανατολικού Λονδίνου.

Στις 4 Οκτωβρίου 1936 οι διάφορες αντιφασιστικές ομάδες άρχισαν να παίρνουν θέση σε διάφορα σημεία. Απωθήθηκαν από την αστυνομία, κι έτσι δόθηκε ο τόνος για το τι θα επακολουθούσε εκείνη τη μέρα. Οι αντιφασίστες μπλόκαραν την κύρια είσοδο για το Ανατολικό Λονδίνο. Όποια διαδρομή κι αν ακολουθούσε ο Mosley, θα περνούσε από κει. Για το πλήθος του κόσμου, λένε για 100.000 ως μισό εκατομμύριο ανθρώπους. Το σύνθημα ήταν «Δεν θα περάσουν» και «Κάτω ο φασισμός».

6.000 αστυνομικοί προσπάθησαν να τους διώξουν, αλλά τέσσερις αντιφασίστες οδηγοί του τραμ έκαναν οδοφράγματα και η αστυνομία απωθήθηκε, παρότι συνέχισε τις βίαιες επιθέσεις της. Τα καφέ της περιοχής μετατράπηκαν σε κέντρα πρώτων βοηθειών για τους τραυματίες. Ο Mosley περίμενε με κάποιες χιλιάδες μελανοχίτωνες, και τότε η αστυνομία του έφτιαξε μια εναλλακτική διαδρομή μέσω της Cable Street. Όμως η Cable Street ήταν έτοιμη. Από τα μπαλκόνια ο κόσμος πετούσε στους φασίστες και στους αστυνομικούς γλάστρες, πέτρες, ξύλα, καρεκλοπόδαρα μέχρι λαχανικά, σκουπίδια και ουροδοχεία. Ξηλώθηκαν πεζοδρόμια, αναποδογυρίστηκαν λεωφορεία για να στηθούν οδοφράγματα, ενώ πιτσιρικάδες της γειτονιάς άδειασαν σακούλες με πιπέρι στα άλογα, και με μπίλιες στο δρόμο τα έκαναν να χάνουν τον έλεγχο και να πέφτουν. Η αστυνομία κατάφερε να σχηματίσει προστατευτικό κλοιό γύρω από το σημείο της συγκέντρωσης προστατεύοντας τον Mosley και τους μελανοχίτωνες του. Όμως η αναταραχή εντεινόταν διαρκώς μέχρι που οι φασίστες και οι χιλιάδες αστυνομικοί που τους συνόδευαν αποκλείστηκαν και αναγκάστηκαν να γυρίσουν πίσω. Οι συγκρούσεις συνεχίστηκαν μέχρι να φύγουν οι Μελανοχίτωνες προς το Χάιντ Παρκ. Ο ίδιος ο Mosley φυγαδεύτηκε με αυτοκίνητο.

Συνελήφθησαν 79 αντιφασίστες άντρες και γυναίκες, οι περισσότεροι άγρια χτυπημένοι από την αστυνομία. Μόνο 5 φασίστες συνελήφθησαν.

Το κόμμα του Mosley αρχικά βγήκε κερδισμένο γιατί το παρουσίασαν σαν θύμα της εβραϊκής και κομουνιστικής βίας. Μία βδομάδα αργότερα, την ώρα που οι αντιφασίστες έκαναν μια νικητήρια συγκέντρωση, η BUF επανήλθε στο Stepney. Περίπου 200 νέοι αντισημίτες έσπασαν μαγαζιά Εβραίων, και έκαψαν αυτοκίνητα. Επιτέθηκαν σε όσους τους φάνηκαν Εβραίοι και πέταξαν μια κομμώτρια και ένα τετράχρονο κορίτσι από ένα παράθυρο. Η μέρα αυτή έγινε γνωστή ως το Πογκρόμ της End Mile και είναι μια από τις σοβαρότερες αντισημιτικές ενέργειες στη Βρετανία.

Από την άλλη πλευρά, μετά την Cable Street το αντιφασιστικό κίνημα τέθηκε σε άλλη βάση, οργανώθηκε, έγιναν συμμαχίες και ξεκίνησαν εκστρατείες ώστε οι άνθρωποι να κατανοήσουν πως για την κατάσταση δεν ευθύνονται οι Εβραίοι ή οι μετανάστες. Μετά την Cable Street ο Μουσολίνι δεν αποδέχτηκε την αποτυχία του Mosley να γίνει ο κυρίαρχος των δρόμων και του έκοψε τη χρηματοδότηση. Ο Mosley τα έδωσε όλα για να αποδείξει την αξία του στις εκλογές του Μαρτίου 1936 αλλά παρόλο που σε κάποιες περιοχές πέτυχε ως και 19%, δεν εcξέλεξε ούτε ένα σύμβουλο. Ο Μουσολίνι ακύρωσε κάθε στήριξη και χωρίς αυτήν, η BUF άρχισε να καταρρέει.

Λόγω της στήριξης του Mosley στον Χίτλερ, με την έναρξη του Β Παγκόσμιου Πολέμου, η BUF έχασε κάθε λαϊκό έρεισμα, και τέθηκε εκτός νόμου όταν κηρύχθηκε ο πόλεμος με τη Γερμανία. Ο Όσβαλντ Μόσλεϊ και η σύζυγός του με πολλά άλλα μέλη φυλακίστηκαν ως φιλοναζιστές.

 

 

Μοιραστείτε το: Share on Facebook
Facebook
Tweet about this on Twitter
Twitter
Email this to someone
email
Print this page
Print

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *