Το ΠΠΙΕΔ συμβάλλει στη συγγραφή της τοπικής ιστορίας – Της Ρένας Χωρέμη-Θωμοπούλου

Η τοπική ιστορία αποτελεί μία μέθοδο διερεύνησης του παρελθόντος, όπου διαπερνώντας το σύνολο των θεματικών περιοχών και προσεγγίσεων της γενικής ιστορίας, εστιάζει στον τόπο.

Η τοπική ιστορία αποτελεί αντικείμενο μελέτης και καταγραφής τόσο των επιστημόνων ιστορικών, όσο και εκείνων των μη εξειδικευμένων επιστημονικά στην έρευνα της ιστορίας, των διανοούμενων, των εκπαιδευτικών, των λογίων, ερασιτεχνών ιστορικών, κ.α.

Η διάσωση και η διατήρηση της πολιτισμικής κληρονομιάς μιας τοπικής κοινωνίας, συνιστά μία από τις πιο ουσιαστικές φροντίδες της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και το βάρος αυτό επωμίζονται σύμφωνα με τη διεθνή πρακτική οι δημόσιοι φορείς πολιτισμού: τα μουσεία, τα ιδρύματα, οι δημόσιες βιβλιοθήκες και τα αρχεία.

Το ΠΠΙΕΔ, στο οποίο στεγάζεται και το Μουσείο του Μικρασιατικού Ελληνισμού «Φιλιώ Χαιδεμένου», με θεματικό περιεχόμενο την ζωή των Μικρασιατών στη Μ. Ασία, το διωγμό και την εγκατάσταση των προσφύγων στην Ελλάδα, πήρε την πρωτοβουλία σαν φορέας πολιτισμού του Δήμου μας να υλοποιήσει την αποστολή αυτή, ξεκινώντας το καλοκαίρι του 2017 μια δράση, με ευκαιρία της συμπλήρωσης 90 χρόνων από την εγκατάσταση των μικρασιατών προσφύγων του 1922 στο νεοϊδρυθέντα τότε προσφυγικό συνοικισμό της Νέας Φιλαδέλφειας (Ιούλιος 1927),

Προφορική ιστορία «από τα κάτω»

Με τη δημιουργία τμήματος τοπικής ιστορίας στο ΠΠΙΕΔ, φιλοδοξούμε ο χώρος αυτός να αποτελέσει τη βάση στην κοινότητα για τη συλλογή, διατήρηση, φύλαξη και διάθεση ιστορικής ύλης. Απώτερος στόχος η δημιουργία ενός οπτικοακουστικού αρχείου, ανοιχτού, ως προς τα πνευματικά δικαιώματα, και αξιοποιήσιμου σε κάθε έρευνα.

Πρόκειται για ένα αρχείο που θα διατηρήσει ζωντανό το παρελθόν και θα καταγράψει το παρόν, μεταβιβάζοντας έτσι στις επόμενες γενιές την ζωντανή μνήμη των προηγούμενων γενεών (μιας και ο ταχύς ρυθμός ζωής δεν δίνει περιθώρια επικοινωνίας μεταξύ τους).

Θελήσαμε να δώσουμε φωνή σε όσους μέχρι σήμερα έμειναν άφωνοι σε όσα συνέβησαν στην κοινωνία μας, είτε λόγω της καθημερινότητας, είτε λόγω απαγορευτικών συνθηκών.

Επιλέξαμε να συμβάλουμε στην τοπική μας ιστορία με τη συλλογή προφορικών μαρτυριών και βιογραφικών αφηγήσεων που εκπορεύονται μέσα από γεγονότα που επηρέασαν, συνέθεσαν αλλά και μετασχημάτισαν πολλές φορές το τοπικό κοινωνικό γίγνεσθαι: Η εγκατάσταση των προσφύγων και η ενσωμάτωσή τους στην Ελληνική κοινωνία, ο καθημερινός βίος τους, η επαγγελματική ενασχόληση, η διαβίωση, η ιδιαίτερη κοινωνική και πολιτισμική ταυτότητα που ανέπτυξαν, ο πόλεμος του 40, η κατοχή , η αντίσταση, ο εμφύλιος, η μετανάστευση, η δικτατορία , η οικονομική και πολιτική κρίση και η δύσκολη σημερινή πραγματικότητα .

Αλλά και μέσα από κοινωνικά ζητήματα, καταστάσεις και γεγονότα που απασχολούν τα μέλη μιας κοινωνίας όπως: τα επαγγέλματα που χάθηκαν και εκείνα τα νέα που αναδύθηκαν, η εργασία, η εκπαίδευση, οι οικονομικές σχέσεις διαφορετικών τάξεων μεταξύ τους, η ισότητα και η ιδιαιτερότητα των φύλων, η οικογένεια, η πολυπολιτισμικότητα της κοινωνίας με την έλευση νέων προσφύγων και οικονομικών μεταναστών, οι καταστροφές από φυσικά φαινόμενα, τα ανενεργά και εγκαταλειμμένα βιομηχανικά κτίρια, η στέγαση των εργατών και η κατασκευή των εργατικών πολυκατοικιών, η διατήρηση του φυσικού περιβάλλοντος και της πολιτιστικής μας αρχιτεκτονικής κληρονομιάς, ο πολιτισμός, ο αθλητισμός κ.α.

Η δραστηριότητα αυτή «από τα κάτω», όπως συνηθίζεται να λέγεται, έρχεται να αξιοποιήσει τη μνήμη και την εμπειρία απλών ανθρώπων, να τους καταστήσει συνδημιουργούς της τοπικής ιστορίας και φιλοδοξεί να εμπλουτίσει τη γνώση γι αυτή.

Αφορά στη συλλογική και κοινωνική μνήμη του τόπου μας που αναπόφευκτα εμπλέκεται στη διαδικασία σύνθεσης της πολιτισμικής ταυτότητας του.

Ομάδα προφορικής ιστορίας

Η συλλογή προφορικών μαρτυριών «από τα κάτω» γίνεται μέσω συνεντεύξεων από εθελοντές- ιστορικούς που είναι μέλη της Ομάδας Προφορικής Ιστορίας (ΟΠΙ ΠΠΙΕΔ).

Τα μέλη της ΟΠΙ εκπαιδεύτηκαν στην τέχνη της συνέντευξης από την ιστορικό Τασούλα Βερβενιώτη (σεμινάριο 18 ωρών) και ξεκίνησαν την δράση τους μέσα από συγκροτημένη και υπεύθυνη δουλειά (σχηματίστηκαν οι θεματικές ομάδες, προχώρησαν στην έρευνα πεδίου και βιβλιογραφική έρευνα, συνέντευξη, αποθήκευση αρχείου κ.λπ.), δίνοντας προτεραιότητα σε άτομα προχωρημένης ηλικίας. Η ΟΠΙ έχει ήδη στη διάθεσή της τον κατάλληλο τεχνολογικό εξοπλισμό που χρειάζεται.

Ο ρόλος της Ομάδας Προφορικής Ιστορίας ΠΠΙΕΔ Νέας Φιλαδέλφειας Νέας Χαλκηδόνας είναι η συλλογή και διάσωση των μαρτυριών και εμπειριών των συμπολιτών μας. Η διατήρηση και η διάθεσή τους ανήκει στο ΠΠΙΕΔ. Το αρχείο που δημιουργείται έχει δημόσιο χαρακτήρα και είναι ελεύθερο στον ερευνητή στο πλαίσιο των πνευματικών δικαιωμάτων που τo διέπει.

Για όσους επιθυμούν να καταθέσουν την μαρτυρία τους ηλεκτρονικά και τα τεκμήρια τους σε ψηφιακή μορφή, μπορούν μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας στον ιστότοπο του ΠΠΙΕΔ. Η ηλεκτρονική κατάθεση μαρτυρίας έρχεται να διευκολύνει όλους όσους η απόσταση της σημερινής κατοικίας τους είναι μεγάλη αλλά και τους νέους που η τεχνολογία γι αυτούς είναι πιο φιλική.

Έρευνα και σύνταξη ιστορικού λευκώματος

Για την ολοκλήρωση του θέματος το Δ.Σ. του ΠΠΙΕΔ αποφάσισε να προχωρήσει στην έκδοση ενός λευκώματος, στο οποίο θα αποτυπώνεται η ιστορική διαδρομή του Δήμου.

Το συγκεκριμένο λεύκωμα θα αποτυπώνει τη χρονολογική εξέλιξη του Δήμου Νέας Φιλαδέλφειας – Νέας Χαλκηδόνας, εστιάζοντας στις μεγάλες τομές και μετασχηματισμούς του 20ου αιώνα (την προσφυγική άφιξη και εγκατάσταση, την ανάδυση κρατικών και κοινοτικών υποδομών, την ίδρυση του Δήμου και των υπηρεσιών του, τις μεταβολές της κοινωνικής και πολιτικής ιστορίας, την ανάπτυξη των πολιτιστικών και κοινωνικών δράσεων, τους οικιστικούς μετασχηματισμούς και τις δημογραφικές εξελίξεις).

Μία έμπειρη ομάδα ιστορικών και ακαδημαϊκών, από το επιστημονικό δυναμικό των Αρχείων Κοινωνικής Ιστορίας (ΑΣΚΙ) ανέλαβε την έρευνα στις αρχειακές συλλογές του Δήμου Ν. Φιλαδέλφειας-Ν. Χαλκηδόνας και σε στενή συνεργασία με τις υπηρεσίες του Δήμου θα προχωρήσει στη συλλογή και επεξεργασία του υλικού για τη συγγραφή του κειμένου.

Οι δραστηριότητες αυτές για την τοπική μας ιστορία, για να έχουν θετικό αποτέλεσμα χρειάζονται τη συμμετοχή και την αγάπη όλων μας, καθώς και συνέχεια. Ας ευχηθούμε να αποτελέσουν την αφετηρία σε μια πορεία που σκοπό θα έχει τη σύσταση ενός μουσείου τοπικής ιστορίας της προσφυγικής Νέας Φιλαδέλφειας – Νέας Χαλκηδόνας.

 Ρένα Χωρέμη-Θωμοπούλου
Αντιπρόεδρος Δ.Σ. ΠΠΙΕΔ
Μουσείου Μικρασιατικού Ελληνισμού «Φιλιώ Χαϊδεμένου»

Δημοσιεύτηκε στο τελευταίο φύλλο της εφημερίδας ΠΟΛΙΤΗΣ

 

Μοιραστείτε το: Share on Facebook
Facebook
Tweet about this on Twitter
Twitter
Email this to someone
email
Print this page
Print

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *