Ψυχοκοινωνικά προβλήματα στα «χρόνια της κρίσης» – Ο ρόλος των Κέντρων Ψυχοκοινωνικής Στήριξης

Αρκετά από τα σύγχρονα ψυχοκοινωνικά προβλήματα που αντιμετωπίζει ο άνθρωπος, όπως η κατάθλιψη, η περιθωριοποίηση, οι διαφόρων ειδών εξαρτήσεις ή η ενδοσχολική βία, είναι αποτέλεσμα του τρόπου ζωής που επηρεάζεται καθοριστικά από τις κεντρικές πολιτικές επιλογές των δυτικών κοινωνιών. Το σύγχρονο μοντέλο πολιτικοοικονομικής ανάπτυξης αντιμετωπίζει τον άνθρωπο ως εξάρτημα μιας μηχανής που εργάζεται για την επίτευξη οικονομικών στόχων, με συνέπεια ο ίδιος να χάνει το νόημα της ζωής του, αδυνατώντας να ικανοποιήσει τις πραγματικές του ανάγκες. (Δημοσιεύθηκε στο 1ο φύλλο του ΠΟΛΙΤΗ, Ιούνιος 2017)

Μέχρι πρόσφατα λέγαμε ότι η καλή ψυχική υγεία του ανθρώπου δε θα πρέπει να ταυτίζεται με την άνοδο του βιοτικού επιπέδου ή την υπερκατανάλωση αγαθών, όπως υποστηριζόταν τις προηγούμενες δεκαετίες. Τώρα πια, στα «χρόνια της κρίσης», όπως συνηθίσαμε να λέμε, όροι όπως «υπερκατανάλωση», μοιάζουν να ξεπηδούν από σενάριο επιστημονικής φαντασίας. Η διαρκής φτωχοποίηση του λαού μας, οι οικονομικές και κοινωνικές ανισότητες, η ανεργία και η ανασφάλεια, εξαιτίας πολιτικών επιλογών σε Ελλάδα και Ευρώπη, έχουν διαμορφώσει ψυχοπιεστικές συνθήκες τέτοιες, που ευθύνονται έμμεσα ή άμεσα για την εμφάνιση και την εξάπλωση διάφορων ψυχικών διαταραχών.

Για την αντιμετώπιση αυτών των ψυχικών διαταραχών εφαρμόζονται πολλά εθνικά προγράμματα υγείας από τις εκάστοτε κυβερνήσεις στα πλαίσια μιας διαχειριστικής πολιτικής, η οποία πάσχει διαλεκτικής αντίληψης, καθώς έχει κατασταλτικό χαρακτήρα. Ουσιαστική απάντηση στα σημερινά ψυχοκοινωνικά προβλήματα θα έδινε μόνο η ανατροπή του υπάρχοντος πολιτικοοικονομικού συστήματος.

Η συμπτωματική – διαχειριστική λογική συναντάται στην πράξη, όπου η πολιτεία μετατοπίζει την ευθύνη της αντιμετώπισης αυτών των προβλημάτων – χωρίς συχνά και την απαραίτητη χρηματοδότηση – στις τοπικές κοινωνίες ή σε απρόσωπες, γραφειοκρατικές υπηρεσίες, οι οποίες λειτουργούν συνήθως υποστελεχωμένες ερήμην των πραγματικών αναγκών των πολιτών.

Πολλοί Δήμοι, προσπαθώντας να καλύψουν αυτό το κενό και να στηρίξουν σε ένα πρώτο βαθμό τους δημότες τους, ιδρύουν και λειτουργούν κοινωνικές δομές που αφορούν και στην ψυχική υγεία.

Μία τέτοια δομή έχει ανοίξει τις πόρτες της εδώ και δυο περίπου χρόνια στο Δήμο μας. Πρόκειται για το Κέντρο Ψυχοκοινωνικής Στήριξης & Πρόληψης στην οδό Μαιάνδρου 83 που λειτουργεί σε ένα ειδικά διαμορφωμένο χώρο που προήλθε ως δωρεά διαμερίσματος από τη συμπολίτισσά μας κυρία Καρακώστα. Το Κέντρο αυτό είναι στελεχωμένο από δύο ψυχολόγους με σύμβαση εργασίας και αρκετούς εθελοντές – κοινωνικούς επιστήμονες και ειδικούς της εκπαίδευσης, οι οποίοι προσφέρουν δωρεάν υπηρεσίες σε δημότες και κατοίκους που έχουν ανάγκη.

Οι υπηρεσίες αφορούν ατομική και ομαδική ψυχοθεραπεία, συμβουλευτική γονέων, μαθησιακές και λογοπεδικές αξιολογήσεις, αλλά και δράσεις πρόληψης και ενημέρωσης σε διάφορους χώρους, όπως ΚΑΠΗ, σχολεία, κ.α.

Ήδη, δεκάδες συμπολίτες μας κάθε μήνα ωφελούνται από τις υπηρεσίες αυτές σε τακτική βάση ή απευθύνονται στο Κέντρο για να ενημερωθούν ή να στηριχθούν σε ένα συγκεκριμένο ζήτημα που τους απασχολεί.

Απαραίτητη για τη λειτουργία του Κέντρου κρίθηκε η διασύνδεσή του και με άλλες κοινωνικές δομές και κέντρα υγείας, όπως το Κέντρο Ψυχικής Υγείας Αγ. Αναργύρων που πρόσφατα μεταφέρθηκε στο Δήμο μας στην οδό Θεσσαλονίκης 125, το οποίο ήδη εξυπηρετεί επίσης αρκετούς ενήλικους συμπολίτες μας. Δυστυχώς προς το παρόν το Ιατροπαιδαγωγικό τμήμα του δε μπορεί να δεχτεί παιδιά του Δήμου μας, λόγω υποστελέχωσης και μακράς λίστας αναμονής.

Η ίδρυση του Κ.Ψ.Σ. έχει γίνει στα πλαίσια της Κοινωνική Πολιτικής του Δήμου ως έκφραση αλληλεγγύης προς την τοπική κοινωνία. Μια κοινωνία που πρέπει πρωτίστως να μείνει όρθια στα πόδια της, για να μπορέσει να παλέψει για το δίκιο της. Ωστόσο, η αλληλεγγύη δεν πρέπει να εκπορεύεται από μια αόριστη λογική συμπόνιας, ούτε να χρησιμοποιείται ως ιδεολόγημα για να καλύπτεται η υποχρέωση του κεντρικού κράτους από «φτωχές» τοπικές δομές και εθελοντές. Η αλληλεγγύη πρέπει να αποτελεί το όπλο μας, μια ενεργό δέσμευση  που αναλαμβάνεται με πυξίδα το κοινό καλό και το δίκιο.

Η Δημοτική Αρχή καλείται να στηρίξει ουσιαστικά κάθε τέτοια προσπάθεια και στη συνέχεια, με περαιτέρω στελέχωση της υπηρεσίας, στηρίζοντας όμως ταυτόχρονα και την πάλη για την ανατροπή αυτής της πολιτικής κατάστασης που έχει αρρωστήσει την κοινωνία. Διότι, η συμπτωματική αντιμετώπιση των ψυχοκοινωνικών προβλημάτων, χωρίς στρατηγικό πολιτικό στόχο, δε θα κάνει πολλά παραπάνω, από το να δίνει άλλοθι στο πολιτικό σύστημα να κρύβει την ανεπάρκειά του.

Αλίκη Γαλαζούλα 
Αντιδήμαρχος Κοινωνικής Πολιτικής, Προαγωγής της Δημόσιας Υγείας και Προσχολικής Αγωγής
Ειδική παιδαγωγός – εθελόντρια στο Κ.Ψ.Σ

Επικοινωνία με το ΚΨΣ:
τηλ. 210 2516261 (9 – 5 π.μ.)
Ηλ.δ/νση: kentropsynf@0150.syzefxis.gov.gr

Μοιραστείτε το: Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterEmail this to someonePrint this page

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *